Huzursuz Bacak Sendromu:
Hareketsizken veya dinlenme sırasında bacakları hareket ettirmek için güçlü bir dürtüye neden olan, sinir sistemini ve kasları etkileyen motor bozukluğudur. Sinir hücrelerindeki sorun nedeni ile beyindeki dopamin miktarındaki azalma sonucu istemsiz hareketlere neden olan kas spazmları yaşanır. Bu güçlü dürtünün genellikle ilerleyen saatlerde olmasının nedeni dopamin seviyesindeki azalmanın günün bu saatlerinde belirginleşmesidir. Bacaklarda hareket ettirme dürtüsünün yanı sıra kaşıntı, zonklama, bacakta çekilme, yanma gibi belirtilere de neden olur. Huzursuz Bacak Sendromunda, sinir sisteminde bacakları hareket ettirmesi konusunda karşı konulmaz bir hareket etme isteği oluşur. Kadınlarda erkeklere göre 2 kat daha fazla görünen HBS, ayrıca ayda 3 saatten az spor yapanlarda ve sigara içenlerde daha sık izlenmektedir. HBS, belirtileri özellikle akşam saatlerinde sıklıkla görülür, sürekli hareket ettirme dürtüsü geliştiği için uykunun bölünmesine veya uykuya geçememeye neden olur. HBS, öne çıkan en önemli neden demir eksikliğidir. Temel olarak primer (idiyopatik) ve sekonder (ikincil) olmak üzere iki sınıfa ayrılır.
Primer (idiyopatik) HBS :
Sebebi belli değildir. Kalıtsal geçiş dikkat çeker. HBS olan olguların birinci derecede akrabalarında yaklaşık %50-70 oranında gözükebilmektedir ve kadınları daha çok etkilemektedir. Bu kalıtsal formda hastalık erken yaşta başlamakta, genellikle 45 yaştan önce tanı konmakta ve sekonder formlara göre oldukça yavaş ilerlemektedir. Labratuvar, nörolojik, nörofizyolojik, nöroradyolojik testlerin normal olması gerekir. İdiyopatik form tüm HBS olgularının %70-80 ini oluşturur.
Sekonder (İkincil) HBS :
Çeşitli klinik durumlar bu hastalığa yol açabilmektedir. Demir eksikliği, gebelik, son dönem böbrek yetmezliği bu bulgular arasında yer almaktadır. Bu klinik durumların düzelmesi veya tedavi edilmesi HBS semptomlarında azalma ve bazı olgularda tam düzelme sağlayabilmektedir. HBS ; romatoid artrit ( iltihaplı romatizma), Sjogren sendromu gibi bazı romatolojik hastalıklarda normal popülasyona göre daha sık izlenir. Ayrıca HBS’li hastalarda kol, bacak ve eklem ağrısı da görülebilir. Fibromiyalji sendromu olan hastalarda HBS sık izlenir. Bunun yanısıra B12, magnezyum, folik asit, üre, kreatinin eksikliği HBS belirtilerinin ortaya çıkmasına büyük ölçüde neden olur.
HBS BELİRTİLERİ
Tarifi zor bir şeklide ortaya çıkarak özellikle ayak, bacak bölgesinde ve kollarda ağrı, karıncalanma, yanma ve kaşıntı şeklinde görülür. Gece ve akşam saatlerinde şiddetlenen HBS belirtileri şöyle sıralanabilir;
İstemsiz şekilde oluşan bacak hareketleri
Gece ve akşam saatlerinde şiddetlenen ağrı
Hareketle rahatlama hissi
Dikkat eksikliği
Konsantrasyon problemi
Bacaklarda kaşıntı, yanma ve zonklama hissi
Bacaklarda uyuşma ve karıncalanma
Halsizlik ve uykusuzluk
Huzursuz hissetme
Akşamları ve uyku sırasında bacaklarda seyrime
HBS belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir ve zamanla şiddetlenebilir. Bu nedenle belirtiler fark edildiğinde bir sağlık profesyoneline danışmak önemlidir. Erken teşhis ve uygun tedavi yöntemi ile semptomlar yönetilebilir ve yaşam kalitesi arttırılabilir. HBS, neden olduğu sürekli rahatsızlık hissi ve uyku bölünmeleri , kronik halsizlik ve uykusuzluğa yol açar. Uyku eksikliği genel sağlık üzerinde olumsuz etkiler yaratır ve bireyin yaşam kalitesini düşürür.
HBS TEDAVİSİ
Demir eksikliği giderme
Magnezyum takviyesi almak
Özellikle B12 seviyesini takip etme
Kişiyi rahatlatıcı ve uykulara yardımcı olacak ürünlerle desteklemek
Evde egzersiz yapmak
Uykuyu azaltacak gıdaları azaltmak
Sıcak veya soğuk kompres uygulamak
Genel stresi azaltmak
Olguların çoğu tanı konuladığı için hastalığın görülme sıklığı kesin olarak bilinmez. Çalışmalarda HBS toplumun %10-15 inde görülmektedir. Olguların %35-45 inde şikayetler 20 yaş öncesinde başlamaktadır. Çocukluk ve adolesan döneminde ise görülme sıklığı %2 civarındadır. Erken dönemde septomlar genellikle hafif seyrederken yaşla birlikte şiddetlenmektedir. 50-60 yaşlarında tedavi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. 70 yaş üzerindeki popülasyon ile görülme oranı %19 lara çıkmaktadır. HBS doğrudan organ hasarına veya ölüme yol açmaz ancak uzun vadede uyku eksikliği gibi ikincil etkileri nedeni ile bireyin gene sağlığını olumsuz etkiler. Uyku eksikliği ; bağışıklık sisteminin zayıflamasına, kardiyovasküler hastalık riskinin artmasına ve zihinsel işlevlerde bozulmalara neden olabilir. Ayrıca tedavi edilmediğinde anksiyete ve depresyon gibi ruhsal sağlık sorunları da yaşanabilir.
Magnezyum
Vücutta birçok biyokimyasal süreçte önemli rol oynayan temel bir mineraldir. Magnezyum nöromüsküler fonksiyondaki önemi HBS semptomlarının yönetimindeki potansiyel rolüne dikkat çekmiştir. Birçok çalışmada magnezyum eksikliğinin HBS arasında bir bağlantı olduğunu ortaya koymuş ve magnezyum takviyesi semptomları etkili bir şekilde düzelttiği görülmüştür. Çalışmalarda özellikle Magnezyum Sitrat kullanılmıştır, bu formun etkili olduğu görülmüş ve ispatlanmıştır.
D3 Vitamini
HBS, hastalarda D vitamini eksikliği olabilir ve D vitamini tedavisi HBS ‘yi iyileştirebilir. Yapılan araştırmalar D vitamini dopamine bağlı ileti sistemini kullanan nöronların çalışmasını ve sağlığını korumak için önemli bir faktördür. D vitamini eksikliğini tamamlamak ve üst sınırda tutmak HBS tedavisinde etkili olabilir.
B12 Vitamini
HBS hastalarında anlamlı ölçüde B12 vitamini eksikliği görülmüştür. Bu eksiklik semptomların şiddetini ve depresyon belirtilerini önemli ölçüde etkilemektedir. B12 vitamini HBS için iyi gelebilir.
Kedi Otu Ekstresi
Özellikle sakinleştirici etkisi ile uykusuzluğa iyi gelebilir. Stres ve anksiyete gibi kaygı sorunlarını azaltabilir.
Melisa Ekstresi
Kaygıyı azaltabilir. Uykuyu teşvik eder. Ağrı kesici ve yatıştırıcı etkisi ile ağrıları hafifletebilir.
Pasiflora Ekstresi
Sedatif etkisi vardır. Kronik uykusuzluk yaşayanlarda, kaygı korku ve gerilimi azaltmak da faydalı olabilir. Anksiyete ve uykusuzluğa iyi gelebilir.
